اين اختلافات دلالت مىكند كه از آيه عموم مساجد و يا اختصاص مساجد خاصى فهميده نمىشود . مگر اينكه گفته شود كه از آيه عموم مساجد فهميده مىشود ، لكن تخصيص برخى مساجد به دليلى است كه خلاف ظاهر آيه است . » « 1 » حكم غناء در مراثى امام حسين عليه السّلام غناى عبارت از كشيدن و كشش آواز است كه مشتمل بر ترجيع مطرب باشد و يا به عبارت ديگر ، خواندن آواز طرب‌انگيز مشتمل بر ترجيع و برگرداندن صدا در گلو است . در حقيقت و ماهيت غناء و تعريف آن و حكم مربوط به آن ، ميان فقها اختلافات بسيارى است آيا كدام غنا حرام است و كدام مباح ؟ بعضى گويند غناء صوت است . برخى گويند غناء مد صوت و كشيدن صدا است ؛ دسته‌اى گويند صوت نيكو و رقت آن است ؛ و عده‌اى ديگر گفته‌اند صوتى است كه مشتمل بر ترجيع بود . شبهه در معنى و مفهوم غناء و ماهيت آن موجب شده است كه اقوال فقها در تعريف حقيقت غناء حرام مختلف باشد . آيا غناء به ما هو غناء حرام است يا از آن جهت كه موجب مفسده است ؟ آيا از مقوله صوت است يا چيز ديگر ؟ آيا از مقوله آواز است يا ساز را نيز شامل است ؟ آيا امرى محتوايى است يا خير ؟ طرب چيست ؟ و حد اطراب كدام است ؟ اگر از مقوله آواز است فرقى در آواز زن و مرد در حرمت يا عدم ، هست يا خير ؟ اينها و بسيارى سؤالات ديگر كه شبهات و اختلافات پيرامون مسأله غناء را افزون مىكند . در اينجا ما درصدد بررسى مسأله غناء نيستيم كه خود تفصيل بسيارى را

--> ( 1 ) . زبدة البيان ص 174 و 175 .